Gãy xương là tai nạn thường gặp trong sinh hoạt, lao động và thể thao. Việc hiểu đúng về quá trình và thời gian lành xương sẽ giúp người dân phối hợp tốt với nhân viên y tế, từ đó giảm biến chứng và phục hồi chức năng hiệu quả.
1. Quá trình lành xương diễn ra như thế nào?
Sau khi gãy, xương không liền ngay mà trải qua các giai đoạn sinh học tự nhiên:
Giai đoạn tụ máu – viêm (0–7 ngày)
Tại vị trí gãy xuất hiện máu tụ, sưng đau
Đây là phản ứng cần thiết để khởi động quá trình liền xương
Giai đoạn tạo can mềm (2–3 tuần)
Hình thành mô xơ – sụn nối hai đầu xương
Giai đoạn này xương chưa chịu lực, cần được cố định tốt
Giai đoạn tạo can cứng (1–3 tháng)
Can mềm chuyển thành can xương
Trên phim X-quang bắt đầu thấy xương liền
Giai đoạn tái tạo xương (vài tháng đến vài năm)
Xương được tái cấu trúc, phục hồi hình dạng và độ vững
Chức năng vận động dần trở lại bình thường
Lưu ý: giảm đau không đồng nghĩa với xương đã liền hoàn toàn.
2. Thời gian lành xương của một số gãy xương thường gặp
Thời gian liền xương tùy thuộc vị trí gãy, độ tuổi và thể trạng người bệnh:
Chi trên
Gãy xương đòn: 4–6 tuần
Gãy đầu dưới xương quay (cổ tay): 4–6 tuần
Gãy cẳng tay, cánh tay: 6–10 tuần
Chi dưới
Gãy mắt cá chân: 6–10 tuần
Gãy thân xương chày: 3–6 tháng
Gãy cổ xương đùi: 3–6 tháng hoặc lâu hơn
Khác
Gãy xương sườn: 3–6 tuần
Lún xẹp đốt sống: 2–3 tháng
3. Làm gì để xương mau liền và hồi phục tốt?
Người bệnh cần:
Tuân thủ đúng hướng dẫn của bác sĩ (bó bột, nẹp hoặc phẫu thuật)
Tái khám đúng hẹn
Nghỉ ngơi và tập vận động theo chỉ định
Chế độ dinh dưỡng
Ăn đủ chất, đặc biệt là đạm, canxi, vitamin D
Uống sữa, ăn cá, trứng, tôm cua, rau xanh
Tắm nắng buổi sáng theo hướng dẫn
Tránh các yếu tố bất lợi
Không hút thuốc lá
Hạn chế rượu bia
Không tự ý tháo bột, không vận động sớm quá mức
4. Khi nào cần đến cơ sở y tế ngay?
Người bệnh cần đến Trung tâm Y tế hoặc bệnh viện khi có các dấu hiệu:
Đau tăng, sưng nhiều, tê bì chi
Bột/nẹp quá chật, gây đau hoặc tím lạnh
Sốt, chảy dịch, nghi ngờ nhiễm trùng
Sau 3 tháng xương chưa có dấu hiệu liền
5. Thông điệp truyền thông
Lành xương cần thời gian và sự kiên trì
Tuân thủ điều trị – dinh dưỡng hợp lý – tái khám đầy đủ là chìa khóa giúp xương liền vững
Không nóng vội, tránh để lại di chứng ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe và sinh hoạt.
Bệnh nhân nữ 72 tuổi chẩn đoán: gãy kín đầu trên xương cánh tay trái
Kèm theo gãy kín đầu dưới xương quay trái
Được mổ và theo dõi tại Trung tâm y tế Khu vực Thuận An sau 3 tháng xương lành tốt vận động như bình thường. Đây là hình ảnh X quang sau 9 tháng xương lành rất tốt
X quang sau 9 tháng xương gãy lành rất tốt